Civiel recht bij milieucriminaliteit: jouw rechten bij milieuschade

Wat is civiel recht?

Wat is de betekenis van ‘civiel recht’ nu precies? Het civiel recht regelt problemen tussen burgers, bedrijven en organisaties onderling, ook als die ontstaan door bijvoorbeeld milieuvervuiling of een overtreding van milieuregels. Het civiel recht wordt ook wel ‘burgerlijk recht’ genoemd.

Als jij als persoon schade hebt geleden door milieucriminaliteit, kan het civiel recht je helpen deze schade vergoed te krijgen. Denk hierbij aan extra zorgkosten door gezondheidsklachten, verlies van inkomsten of schade aan je woning. In zo'n situatie stel je eerst de veroorzaker aansprakelijk. Dat kan een bedrijf zijn, maar soms ook de overheid.

Civiel recht en milieucriminaliteit

Bedrijven negeren soms bewust milieuregels, bijvoorbeeld met als doel om geld te besparen of meer winst te maken. Dit kan schadelijk zijn voor de natuur en/of (de leefomgeving van) mensen. Denk aan giftig afval in de natuur gooien, of aan gevaarlijke stoffen in de lucht verspreiden zonder toestemming zoals een vergunning. Bij milieucriminaliteit draait het civiel recht dan ook om de gevolgen van milieuvervuiling, zoals voor omwonenden of werknemers van een fabriek.

Net als het strafrecht bij milieucriminaliteit, waarbij de rechter straffen kan opleggen, helpt ook het civiel recht om onze leefomgeving te beschermen. Zoals door het eisen van herstel van de leefomgeving. Maar ook door de veroorzaker van de milieuschade aansprakelijk te stellen. Dit helpt nieuwe schade namelijk te voorkomen en schrikt ook andere bedrijven/personen af.

Hans ontdekte hoe erg de vervuiling in zijn dorp was en strijdt nu voor verandering.
Hans ontdekte hoe erg de vervuiling in zijn dorp was en strijdt nu voor verandering.

Hans ontdekte hoe erg de vervuiling in zijn dorp was en strijdt nu voor verandering

Lees het verhaal van Hans

Wat zijn civiele rechten bij milieuschade?

In geval van milieuschade heb je verschillende civiele rechten die jou als burger de kracht geven om zelf in actie te komen. Je kunt hiermee een schadevergoeding of herstel van de natuur en van je leefomgeving eisen. Maar je kunt de rechter ook vragen om de aansprakelijkheid officieel vast te stellen. Daarnaast kun je een direct verbod eisen op de vervuilende activiteiten om verdere schade te voorkomen.

Al deze eisen leg je uiteindelijk voor aan de civiele rechter. Dit kan zelfs als er tegelijkertijd al een strafzaak loopt.

Het civiel recht laat zien hoe waardevol de geldende milieuregels en milieuwetgeving zijn voor de samenleving. Het civiel recht helpt om de directe gevolgen van (schade door) milieuvervuiling snel aan te pakken. En het draagt met een mogelijke schadevergoeding ook bij aan de erkenning van slachtoffers van milieucriminaliteit.

In het ervaringsverhaal van Hans lees je hoe vervuiling grote invloed kan hebben op omwonenden en waarom zij op zoek gaan naar juridische mogelijkheden.

Wanneer ga je naar de civiele rechter?

De civiele rechter behandelt zaken waarin partijen een conflict hebben over schade of verantwoordelijkheid. Bij milieucriminaliteit stap je bijvoorbeeld naar de civiele rechter als (milieu)vervuiling zorgt voor schade aan je woning of grond. Ook bij vermoedens van gezondheidsschade door gifstoffen helpt de civiele rechter om je recht te halen. Net als wanneer bijvoorbeeld je huis door de vervuiling minder waard is geworden.

Je kunt ook naar de rechter als een bedrijf zijn afspraken of zorgplicht niet naleeft. Een zorgplicht betekent dat een bedrijf netjes voor de leefomgeving moet zorgen. De civiele rechter beoordeelt dan wie officieel aansprakelijk is voor de schade. Daarna bepaalt de rechter welke oplossing of vergoeding passend is voor jouw situatie.

Tot slot kun je bij milieuvervuiling naar de civiele rechter stappen als je een verbod op de schadelijke activiteiten wil eisen. Zo’n verbod helpt verdere schade aan je leefomgeving en/of aan je gezondheid te voorkomen.


Het verschil tussen strafrecht en civiel recht bij mogelijke zaken van milieucriminaliteit

Het is belangrijk om het verschil tussen strafrecht en civiel recht te kennen. Bij strafrecht vervolgt de overheid een dader van milieucriminaliteit om deze te straffen. De strafrechter kan dan bijvoorbeeld een boete of gevangenisstraf opleggen.

Bij civiel recht eist een burger of organisatie zelf schadevergoeding of herstel. Je start hiervoor zelf een procedure op bij de civiele rechter. Beide routes kunnen naast elkaar bestaan en elkaar aanvullen. Een straf voor de dader zorgt namelijk niet automatisch voor een vergoeding voor jou.

Op Slachtofferwijzer lees je meer over de verschillen tussen civiel recht (, bestuursrecht) en strafrecht.

Wanneer is een advocaat civiel recht betrokken?

Bij civiele zaken heb je meestal een ‘advocaat civiel recht’ nodig. De kosten voor een civiel recht-advocaat verschillen per situatie. Soms krijg je gelukkig een vergoeding via je rechtsbijstandverzekering.

Een civiel recht-advocaat helpt je bij het verzamelen van bewijs van de milieuschade. Ook helpt deze specialist om de aansprakelijkheid te beoordelen en de schade te berekenen. Daarnaast start en begeleidt de civiel recht-advocaat de procedure bij de rechter.

Juridische hulp is bij milieucriminaliteit heel belangrijk door de ingewikkelde regels. Op Slachtofferwijzer lees je meer over jouw juridische mogelijkheden bij milieucriminaliteit.

Bewoners Zaltbommel strijden tegen explosiegevaar en gezondheidsrisico's door fabriek.
Bewoners Zaltbommel strijden tegen explosiegevaar en gezondheidsrisico's door fabriek.

Bewoners Zaltbommel strijden tegen explosiegevaar en gezondheidsrisico’s door fabriek

Lees het verhaal van Bewoners Zaltbommel

Civiel recht, schade en aansprakelijkheid bij milieucriminaliteit

Veel civiele milieuzaken draaien om de vraag wie er verantwoordelijk is voor de schade. Om de aansprakelijkheid bij milieuschade te bepalen, kijkt de civiele rechter vaak naar een 'onrechtmatige daad'. Dit is een juridische term voor gedrag dat volgens de wet echt niet mag. De civiele rechter onderzoekt daarbij of een bedrijf een belangrijke milieuregel of zorgplicht heeft genegeerd.

Daarnaast moet er een duidelijke link zijn tussen die fout en jouw schade. De rechter beslist vervolgens welke maatregelen het bedrijf moet nemen om dit op te lossen. Dit kan gaan om directe schade, maar ook om schade die pas jaren later zichtbaar wordt.

Wat kun je doen bij milieuschade?

Als je zelf te maken hebt met milieuschade in je omgeving, kun je gelukkig verschillende stappen zetten. Denk aan het vastleggen van de situatie: waar gebeurt wat, en met welke gevolgen? Ook kun je alvast zoveel mogelijk informatie verzamelen over de mogelijke oorzaken. Daarnaast is het altijd slim om melding te doen van milieuschade, zeker bij een vermoeden van milieucriminaliteit.

Weet dat je er niet alleen voor staat: het kan fijn en slim zijn om advies en hulp te vragen aan experts. Een juridisch specialist helpt je bijvoorbeeld om de situatie goed te beoordelen en kan jou begeleiden in het juridische proces.

Op Slachtofferwijzer lees je meer over jouw juridische mogelijkheden bij schade door vervuiling. Of lees meer over hoe en waar je melding kunt doen van overlast, milieuschade, vervuiling of een milieudelict.

Waarom civiel recht belangrijk is bij milieucriminaliteit

Het civiel recht speelt een heel belangrijke rol bij het aanpakken van milieuvervuiling. Dit recht geeft burgers en omwonenden namelijk een eigen stem. Je bent niet afhankelijk van de beslissingen van de politie of het Openbaar Ministerie. Met het civiel recht kun je zelf de regie pakken wanneer je geconfronteerd wordt met schade aan het milieu, je gezondheid en leefomgeving.

Net als het strafrecht bij milieucriminaliteit, zorgt ook het civiel recht ervoor dat vervuilers hun verantwoordelijkheid moeten nemen voor de schade die zij veroorzaken. Dit biedt slachtoffers een concrete weg naar herstel en een rechtvaardige vergoeding. Ook het civiel recht is dus onmisbaar voor een gezonde en veilige leefomgeving.

Veelgestelde vragen over civiel recht bij milieucriminaliteit

Heb je na het lezen van dit artikel nog vragen over hoe het civiel recht werkt bij milieudelicten? Hieronder vind je de antwoorden op de meestgestelde vragen.


Vertel ons wat je vindt van deze website