Femicide: Geweld tegen vrouwen
Wat betekent femicide?
Femicide is het met opzet doden van een vrouw omdat zij een vrouw is. Vaak is dader de (ex-)partner. Aan femicide gaat vaak langdurig huiselijk geweld, stalking of controlegedrag vooraf. Het komt ook voor dat er geen relatie is tussen de vrouw en de dader, soms gaat aan de moord dan seksueel misbruik vooraf. Ook in Nederland komt femicide voor.
Wat te doen bij moord of doodslag?
Door moord of doodslag een dierbare verliezen is verschrikkelijk, en het zet je hele leven op z'n kop. Je kunt het gevoel hebben dat niemand echt begrijpt wat je doormaakt. Daarnaast is het begrijpelijk als je veel vragen hebt. Wat als je bijvoorbeeld vastloopt in je rouwproces? Waar vind je hulp bij psychische klachten? En hoe zit het met spreekrecht? Op deze pagina vind je antwoord op dit soort vragen.
Femicide in Mexico, Brazilië, Argentinië en andere landen
Wanneer er wordt gesproken over femicide gaat het vaak over vrouwen die vermoord zijn in andere landen, bijvoorbeeld in Mexico en Argentinië. Deze landen kennen een machocultuur wat inhoudt dat mannen een dominante rol hebben, vrouwen ondergeschikt zijn en gezien worden als bezit van mannen. Vrouwen moeten voldoen aan de behoeften van de man. Wanneer dit niet gebeurt kunnen de gevolgen groot zijn en dus zelfs leiden tot moord. Daarnaast is het vermoorden van vrouwen in deze landen soms een geweldsmiddel in langdurige drugsoorlogen en mensenhandel.
Tess vluchtte voor het geweld van haar ex
Lees het verhaal van TessWaarschuwingssignalen van femicide
Femicide gebeurt bijna nooit zomaar. Meestal gaat er een patroon van controle en dreiging aan vooraf binnen een relatie. Let op deze duidelijke signalen:
- Extreem jaloers zijn: iemand is heel snel achterdochtig of reageert ziekelijk jaloers.
- Achtervolgen en lastigvallen (stalking): iemand stuurt je continu berichten, belt of verschijnt onverwacht ergens.
- Bedreigen: iemand bedreigt je met geweld, pijn of zelfs de dood.
- Controleren van contacten: er wordt voor jou bepaald met wie je mag afspreken of praten.
- Gedragen als eigenaar: doen alsof je een bezit is en je geen eigen keuzes mag maken.
- Geweld na het uitmaken: iemand wordt agressief of gewelddadig zodra de relatie stopt.
Zie je deze signalen bij jezelf of bij iemand in je omgeving? Wacht niet af, want het wordt vaak erger. Probeer er met iemand over te praten of zoek passende hulp, hiervoor mag je ook je huisarts bellen. Ook kan je gratis en anoniem bellen met Veilig Thuis via 0800-2000. Bel bij direct gevaar altijd meteen 112.
Cijfers femicide in Nederland
In 2024 waren er 40 vrouwelijke sterfgevallen door moord of doodslag. In de periode van 2014-2023 werd 54,4% van de vrouwen om het leven gebracht door een (ex-)partner (bron: CBS). Bij vrouwen tussen de 20 en 60 jaar was dit 70 procent. Bij mannen was dat in diezelfde periode 4,7%.
In veel gevallen is er sprake van structureel geweld. De reden voor het dodelijke geweld is lastig vast te stellen. Wel blijkt uit onderzoek dat de periode na een relatiebreuk of scheiding extra dreiging kan opleveren. Daders handelen bijvoorbeeld uit jaloezie, wraak of een geschaad ego omdat ze er niet mee om kunnen gaan dat hun relatie met hun partner over is of dat zij met een andere man is verder gegaan. Ook zijn er daders die te maken hebben met ernstige psychische problemen.
Geweld tegen vrouwen
We noemen geweld tegen vrouwen ook wel gendergerelateerd geweld, hier vallen alle gewelddadige handelingen onder op grond van iemands geslacht, genderidentiteit of genderexpressie.
Dat geweld tegen vrouwen alleen voor zou komen in bepaalde culturen of lagen van de samenleving is een misvatting. Het komt in alle landen, culturen en lagen van de samenleving voor.
In 2012 heeft Nederland een Europees verdrag ondertekend inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld. Dit verdrag staat beter bekend als het Verdrag van Istanbul en stelt verschillende eisen aan de aanpak van dit probleem.
Wat is intieme terreur?
Intieme terreur is een ernstige vorm van partnergeweld waarbij er sprake is van een patroon van controle en dwang. Bijvoorbeeld door iemand te isoleren, vernederen, intimideren of zelfs door fysiek geweld en seksueel geweld. Het kan ook gaan om de controle van financiën of door dreigementen te uiten. Uit onderzoek blijkt dat intieme terreur vooral (maar niet alleen) wordt gepleegd door mannen. Voor iemand die dit meemaakt is er continu een dreiging en daardoor leeft iemand de hele tijd in angst. Lees hier meer over intieme terreur.
Dag van geweld tegen vrouwen
Jaarlijks is op 25 november de internationale dag van geweld tegen vrouwen. Een dag waarop wereldwijd acties worden gevoerd om aandacht te vragen voor dit onderwerp. Deze dag markeert ook de start van de 16-daagse jaarlijkse campagne: Orange the World. Tijdens Orange the World voeren we wereldwijd actie om geweld tegen vrouwen te stoppen. Hieronder vallen alle vormen van geweld. Ieder jaar staat tijdens Orange the World een thema centraal.
Hulp na gendergerelateerd geweld
Herken jij je in deze situatie? Heb je te maken (gehad) met een vorm van huiselijk geweld, zoals fysieke mishandeling, emotionele mishandeling, economisch geweld of seksueel geweld? Of heb je te maken met een vorm van geweld, omdat je vrouw bent? Er is goede hulp beschikbaar. Via onze pagina over huiselijk geweld vind je snel de hulporganisatie die bij jou past.
Deze hulporganisaties kunnen mogelijk helpen
Lees verder
Vertel ons wat je vindt van deze website